ศาลเจ้ากวนอู

 

ศาลเจ้ากวนอู (ภาพโดย : พีรวัฒน์ บูรณพงศ์)

ศาลเจ้ากวนอูเป็นศาลเจ้าขนาดเล็ก แต่มีความเก่าแก่ที่สุดตั้งแต่สมัยกรุงธนบุรีเป็นอย่างน้อย ในย่านชุมชนย่านตลาดพลู ตั้งอยู่ติดกับคลองบางหลวง (บางกอกใหญ่) ตรงข้ามกับศาลเจ้าซำซัวก๊กอ๊วง บริเวณตรอกของซอยเทอดไท ๒๖ งดงามและวิจิตราไปด้วยศิลปะจีนแต้จิ๋ว สร้างเทพกวนอู วีรบุรุษสงครามมีชีวิตจริงในประวัติศาสตร์จีนสมัยปลายราชวงศ์ฮั่น – สามก๊ก ผู้แปรสถานะสู่เทพเจ้า

อาคารศาลเจ้าเป็นอาคารที่สร้างในรัชสมัยจักรพรรดิเฉียนหลงของจีน หรือสมัยปลายกรุงธนบุรี พ.ศ. ๒๓๒๔ โดยหลักฐานที่บ่งบอกอายุได้อย่างชัดเจนคือแผ่นป้ายไม้ที่เขียนเป็นลายลักษณ์อักษรของจีน

ลักษณะโครงสร้างของศาลเจ้ากวนอูเป็นโครงสร้างไม้ และมีลักษณะสถาปัตยกรรมที่โดดเด่น บนหลังคาสร้างเป็นรูปมังกรเขียว เสาไม้แต่ละต้นจะมีจิตรกรรมจีนเรื่องราวเกี่ยวกับหลักการดำเนินชีวิตของเจ้าพ่อกวนอู ผู้ซึ่งขึ้นชื่อในเรื่องของความซื่อสัตย์ เสียสละ รักพี่น้องเพื่อนฝูง และรักถิ่นกำเนิด องค์เจ้าพ่อกวนอูมีลักษณะเป็นองค์ไม้แกะสลักที่มีมาตั้งแต่แรกเริ่มดั้งเดิมตั้งแต่ก่อตั้งศาลเจ้า

นอกจากเจ้าพ่อกวนอูแล้ว ยังมีเจ้าพ่อจระเข้ไว้สักการะอีกด้วย ที่มาของเจ้าพ่อจระเข้ก็มีความเชื่อมโยงกับศาลเจ้ากวนอู เนื่องจากศาลเจ้ากวนอูอยู่ติดกับริมแม่น้ำคลองบางหลวง และมีอยู่วันหนึ่งมีจระเข้ขึ้นมาเกยตื้นตายตรงหน้าศาลเจ้าพอดี ชาวบ้านจึงช่วยกันนำศีรษะของจระเข้ ขึ้นมาไว้กราบไหว้ในศาลเจ้าด้วย

หน้าอาคารศาลมีที่ตั้งเทพเจ้าฟ้าดิน สร้างเป็นปริมณฑลแท่นสี่เหลี่ยมเรียบ แทนดิน (ตี้) ปักไม้ติดแผ่นไม้ทรงกลมคล้ายรูปทรงของร่ม แทนสัญลักษณ์ของฟ้า (เทียน) ทั้งนี้ตามคติธรรมเนียมดั้งเดิมจะไม่ต้องตกแต่งให้วิจิตรสวยงามไปกว่านั้น ตั้งปริมณฑลคู่กับเสาสูงเพื่อสื่อถึงสวรรค์ชั้นฟ้า

ในทุกปีศาลเจ้ากวนอูจะมีประเพณีสำคัญ เช่น ตรุษจีน งานเทศกาลกินเจและลอยกระทงจีน งานเทกระจาด งานประจำปีศาลเจ้ากวนอู จึงนับเป็นศูนย์รวมชาวจีนที่สำคัญแห่งหนึ่งของย่านตลาดพลู

บรรยากาศภายในศาลเจ้ากวนอู

ศาลเจ้ากวนอู ตลาดพลู

พิกัดตำแหน่ง ศาลเจ้าพ่อกวนอู