วัดโพธินิมิตสถิตมหาสีมาราม

 

วัดโพธิ์นิมิตสติตมหาสีมาราม (ภาพโดย : พีรวัฒน์ บูรณพงศ์)

เป็นวัดพุทธมหานิกาย ตั้งในซอยเทอดไท ๑๙ (ตรอกวัดโพธินิมิต) ใกล้คลองบางน้ำชน รับวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. ๒๔๑๗ ในสมัยรัชกาลที่ ๕ แล้วเสร็จผูกพัมธสีมาเมื่อ พ.ศ. ๒๔๓๓ สร้างโดยสมเด็จพระวันรัต (แดง) วัดสุทัศนเทพวราราม บนที่ดินของนายโพและนางมิ โยมพ่อและโยมแม่ของสมเด็จพระวันรัต เดิมจึงเรียกว่าวัดโพมิตามชื่อโยม

ต่อมารัชกาลที่ ๕ พระราชทานชื่อวัด “โพธินิมิต” ภายหลังมีผู้เติมชื่อวัดเป็น “วัดโพธินิมิตรสถิตมหาสีมาราม” เนื่องจากอาคารพระอุโบสถ พระวิหาร พระเจดีย์อยูในขอบเขตสมมติพัทธสีมา ทำสังฆกรรมได้ (พิธีอุปสมบท ถวายผ้ากฐิน ลงปาฏิโมกข์ ฯลฯ) ได้ทั่วบริเวณพุทธาวาส

ในวัดมีพระอุโบสถแบบไทยประเพณีหลังคาลดชั้นอิทธิพลจากสมัยรัชกาลที่ ๔ ภายในมีพระพุทธรูปประธานหินแกะสลักขนาดใหญ่สมัยอยุธยาปางมารวิชัย มีจิตรกรรมฝาผนังเป็นภาพพระสงฆ์ทำสังคายนาพระธรรมวินัย ภาพพระเจ้าอโศกมหาราชทรงตอนกิ่งพระศรีมหาโพธิ์ ภาพพระอารามหลวงในกรุงเทพฯ และหัวเมืองซึ่งผูกพัทธสีมาโดยใช้สิ่งต่าง ๆ ภาพการประกอบกุศลตามประเพณี ฝีมือพระอาจารย์แดง วัดหงส์รัตนาราม สมัยรัชกาลที่ ๕ ซึ่งสะท้อนรอยต่อยุคสมัยจิตรกรรม ที่มีลายเส้นแบบไทยประเพณี แต่มีลดหลั่นระยะใกล้ไกล และการวาดสามมิติแบบตะวันตก (ไทยเดิมเป็นภาพสองมิติ) ในพระวิหารทรงเดียวกับพระอุโบสถประดิษฐานพระพุทธรูปทรงเครื่องสมัยอยุธยาตอนต้น และพระพุทธรูปศิลปะสมัยสุโขทัย – อยุธยาจำนวนมาก

นอกจากนี้ยังมีสถานที่เกี่ยวข้องกับบุคคลสำคัญในประวัติศาสตร์ เช่น ศาลาการเปรียญ เป็นอาคารก่ออิฐถือปูน ลักษณะทรงไทย ๒ ชั้นชั้นล่างก่ออิฐถือปูน ชั้นบนเป็นเครื่องไม้ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ โปรดให้สร้าง ต่อมา พ.ศ. ๒๔๕๘ ถูกไฟไหม้ พระโพธิสังวรเถร (ฑูรย์ อตฺตทีโป) ได้บูรณปฏิสังขรณ์ พลับพลารับเสด็จรัชกาลที่ ๕ เป็นอาคารไม้ลักษณะทรงไทยชั้นเดียว หลังคามุงกระเบื้อง สร้างเป็นอนุสรณ์เมื่อครั้งที่รัชกาลที่ ๕ เสด็จทอดพระกฐิน

วัดโพธิ์นิมิตรอห่งนี้มีบทบาทสำคัญคือ เคยเป็นจุดเริ่มขบวนแห่เทียนพรรษาร่วมกับวัดอื่นในย่านบางยี่เรือ – ตลาดพลู ในปัจจุบันนี้ยังคงเป็นศูนย์การเรียนพระพุทธศาสนาสำหรับบรรพชิตและฆราวาส และเป็นสนามสอบบาลีสนามหลวง

ตำแหน่งพิกัดวัดโพธินิมิตสถิตมหาสีมาราม